Azınlık vakıflarının 75 yıl önce el konulan veya Hazine adına tescil edilen mallarının iade edilmesiyle ilgili yönetmeliğin Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte merkezi Amerika’da bulunan dünyaca ünlü Yahudi hukuk büroları ve Yahudi kuruluşlar “danışmanlık vermek” adı altında faaliyetlere başladılar
Cemaat vakıflarının daha önce değişik sebeplerle el konulmuş mallarının iadesi veya tazminatına ilişkin yönetmeliğin çıkması üzerine azınlık kuruluşlarında bir hareketlilik gözlenmeye başlandı. Cemaatlerin bu konuda daha önce özellikle Almanya’dan alınmış tazminatlar konusunda uzman uluslararası kuruluşlarla çalışmaya başladıkları kaydediliyor.
Azınlık vakıflarının 75 yıl önce el konulan veya Hazine adına tescil edilen mallarının iade edilmesiyle ilgili yönetmeliğin Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte merkezi Amerika’da bulunan dünyaca ünlü Yahudi hukuk büroları ve Yahudi kuruluşlar “danışmanlık vermek” adı altında faaliyetlere başladılar. 1918 yılında kurulmuş olan ve bünyesinde yüzlerce hukuk bürosunu barındıran Amerikan Yahudi Kongresi’nin (American Jewish Congre) İstanbul’da bir “hukuk danışmanlık bürosu” açtığı duyuruldu. Büronun azınlık vakıflarının mallarının iadesi veya tazminatlarıyla ilgili danışmanlık hizmetleri vermek için açıldığı bildirildi.
YAHUDİLER BİLE ELEŞTİRMİŞTİ
Kongre, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Almanya’dan alınan milyar dolarlık tazminatlarla dünyanın en zengin “sivil toplum kuruluşu” oldu. Amerikan Yahudi Kongresi, daha sonra bizzat Yahudiler tarafından, “Almanya’dan aldığı tazminatları hak sahiplerine yeteri kadar ulaştırmamak, aracılık hizmetleri karşılığında keyfi ve yüksek düzeyde komisyon kesmekle” eleştirilmişti. Amerika’daki Yahudi kuruluşların pek çoğunun Almanya’dan alınan yüksek tazminatlarla dünyanın en zengin ve en etkili lobi gücü haline geldikleri biliniyor. Bu kuruluşlar söz konusu serveti, 2. Dünya Savaşı’nda Almanya başta olmak üzere Doğu Avrupa’da çeşitli hak kayıplarına uğrayan Yahudilere yaptıkları “danışmanlık” hizmetleri sayesinde elde ettiler. Binlerce imzalı isim listesini savaş sonrası Batı Alman hükümetlerinin önüne koyan söz konusu kuruluşların, aldıkları tazminatları listelerdeki hak sahiplerine büyük oranda ulaştırmadıkları daha sonra ortaya çıkmış ve pek çok Yahudi tarafından bu kuruluşlara davalar açılmıştı.
BÜTÜN AZINLIKLARA HİZMET VERECEK
Yönetmelik kapsamındaki azınlık vakıflarının mallarının iadesiyle ilgili başvurular Türkiye Musevi Cemaati’nin de vasıtasıyla söz konusu kuruluşun oluşturduğu bir masaya yapılıyor ve hukuki takibatın bu yolla sağlanması planlanıyor. Devletlerden alınan tazminatlar konusunda dünyaca ünlü bu kuruluşun, Ermeni lobisinin Türkiye’den tazminat talepleriyle ilgili olarak da danışmanlık hizmeti verdiği daha önce ortaya çıkmıştı. İstanbul’da açılan büronun, Yahudiler başta olmak üzere azınlık cemaatlerin el konulmuş gayri menkullerinin iadesi veya karşılığında hükümetten tazminat alabilmeleri için ayrı ayrı masalar kurduğu kaydediliyor. Azınlık vakıfların veya hak sahibi olabilecek vakıf bağlantılı şahısların taşınmazları için on iki ay içerisinde başvuru yapmaları gerekiyor.
YAHUDİ KONGRESİ LİTVANYA’YI PİŞMAN ETMİŞTİ
Amerikan Yahudi Kongresi, en son Litvanya Parlamentosu Dışişleri Komitesi’nin çıkardığı bir yasa uyarınca 2. Dünya Savaşı’nda hak kaybına uğramış Yahudilere tazminat ödemeleri konusunda Litvanya hükümetini iflasın eşiğine getirmişti. 2. Dünya Savaşında Yahudilerin elinden alınan mülkler için maddi tazminata hak kazanan Yahudiler Litvanya makamları tarafından belirlenmiş ve varislere toplam 55 milyon dolarlık bir tazminat dağıtılması öngörülmüştü. Ancak Litvanya’dan göç etmiş ve halen ABD’de ve İsrail’de yaşayan Yahudiler adına aracılık hizmetleri veren söz konusu kuruluş devreye girerek, Litvanya hükümetine açılan binlerce dava ile tazminat miktarını 150 milyon dolara çıkarmıştı. Davaların halen sürdüğü ve söz konusu rakamın çok daha yükselebileceği belirtiliyor
